Διαφορετικοί τύποι Γάμου… Σου θυμίζει κάτι;

Διαφορετικοί τύποι Γάμου… Σου θυμίζει κάτι;

Σύμφωνα με τις πεποιθήσεις επιστημόνων των κοινωνικών επιστημών έως τα μέσα της δεκαετίας του ’60 ένας γάμος μπορούσε να χαρακτηριστεί επιτυχημένος, εφόσον α) δεν κατέληγε σε διαζύγιο και β) έκαστος των συζύγων πληρούσε τους «φυσιολογικούς» όρους της συμβίωσης με τον λειτουργικό ρόλο και τη θέση που παραδοσιακά του άρμοζε.

Ήδη όμως από το 1965, οι Cuber & Haroff τολμούν να «προκαλέσουν» τον παραπάνω ορισμό.
Οι δυο επιστήμονες μελέτησαν 400 «φυσιολογικούς» γάμους της μέσης και ανώτερης κοινωνικής τάξης. Η ηλικία των ζευγαριών κυμαινόταν από τα 35 έως τα 55 έτη.
Η μελέτη των Cuber & Haroff κατέληξε σε μια διαφορετική σειρά κατηγοριών ή «τύπων» γάμου:

Γάμος συνηθισμένος στη διαμάχη

Είναι η περίπτωση όπου οι σύζυγοι έχουν συνηθίσει να τσακώνονται και να επιτίθενται ο ένας στον άλλον είτε σε φυσικό είτε σε λεκτικό επίπεδο, χωρίς ωστόσο αυτό να τους κάνει να πιστεύουν ότι πρέπει να χωρίσουν. Αισθάνονται πως η διαμάχη είναι ένας φυσιολογικός, αποδεκτός τρόπος επίλυσης προβλημάτων. Στην πραγματικότητα, βεβαίως, σπάνια επιλύουν τα προβλήματά τους, όμως οι ίδιοι νιώθουν πως αναπτύσσονται και πορεύονται ομαλά στο χρόνο μέσ’ από αυτήν την κατάσταση ασυμβατότητας.

Αποδυναμωμένος γάμος

Στην αρχή του γάμου όλα είναι καταπληκτικά. Το ζευγάρι ζει μια υπέροχη ζωή, με κοινές, όμορφες στιγμές, μια ζωή γεμάτη έρωτα, κοινά συναισθήματα αγάπης κι αφοσίωσης. Όσο περνάει ο καιρός οι σύζυγοι συνεχίζουν να κάνουν πολλά από κοινού (πχ. μεγαλώνουν τα παιδιά τους, πηγαίνουν σε κοινωνικές εκδηλώσεις κλπ.). Ωστόσο, σιγά σιγά, όλα αρχίζουν και μετατρέπονται σε δραστηριότητες κι επιλογές συνήθειας, ρουτίνας και υποχρέωσης. Έτσι, το ζευγάρι χάνει σταδιακά τη «μαγεία» των πρώτων ετών του γάμου. Τα καταφέρνει και προχωρά στη ζωή με αυτόν τον τρόπο, όπου σχεδόν όλα καταλήγουν να γίνονται διαδικαστικά και δεν βλέπει σαν ενδεχόμενη επιλογή το χωρισμό, καθώς δεν διανοείται κάποια άλλη εναλλακτική καθημερινότητας. Μπορεί ο ένας ή αμφότεροι μέσα στη σχέση να έχουν χάσει το αληθινό ενδιαφέρον και τη χαρά, όμως έχουν παραιτηθεί μέσα στην κατάσταση αυτή αντιμετωπίζοντάς την σαν φυσιολογική εξέλιξη της συμβίωσης μέσα στο μοντέλο του γάμου.

Γάμος με παθητική οικειότητα

Εδώ έχουμε να κάνουμε μ’ ένα ζευγάρι που έφτασε στο γάμο χωρίς πραγματική συναισθηματική επένδυση ή τουλάχιστον με ελάχιστες προσδοκίες, κάτι που φαίνεται να μην αλλάζει στην πορεία των ετών. Οι σύζυγοι είναι αρκετά αυτόνομοι και λαμβάνουν ουσιαστική ικανοποίηση μέσ’ από διάφορες σχέσεις που συχνά δεν περιλαμβάνουν το / τη σύντροφο (λχ. σχέσεις με τα παιδιά τους ή με φίλους ή με συνεργάτες). Παράλληλα, οι σύζυγοι διατηρούν έκαστος τα δικά του ενδιαφέροντα και επιδίδονται καθένας στις δραστηριότητες που τον / την ικανοποιούν ατομικά. Αυτό το είδος γάμου συνηθίζεται σε ζευγάρια που δίνουν έμφαση στην πρακτική πλευρά της ζωής και του γάμου κι όχι τόσο στην συναισθηματική ένταση.

«Ζωτικός» γάμος

Σε αυτήν την εκδοχή γάμου οι σύντροφοι νιώθουν πως δεν μπορούν να ζήσουν ουσιαστικά ο ένας χωρίς τον άλλον, δηλ. η ζωή και η ευτυχία του ενός έχει ως προϋπόθεση την συνύπαρξη με τον άλλον. Περνούν πολύ χρόνο μαζί κι επιλύουν τις τυχόν διαφορές τους μέσ’ από αμοιβαίους συμβιβασμούς. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο ένας θα κάνει μια «θυσία» στο πρόγραμμα / στις επιλογές του για τον άλλον. Η σεξουαλική ζωή είναι πάντα σημαντική κι ευχάριστη για το ζευγάρι αυτό, ένα ζευγάρι που θα διαφωνήσει μόνο για συγκεκριμένο ζήτημα και θα βρει τρόπο να το λύσει γρήγορα κι εύστοχα, γιατί έχει κοινό στόχο και γιατί αμφότεροι θέλουν να βρουν το δρόμο. Είναι το ζευγάρι που μένει ενωμένο κι ερωτευμένο και επί της ουσίας κρίνεται ταιριαστό μέσα στην εξέλιξή του, αφού ο ένας νιώθει διαρκώς να ολοκληρώνεται από την ύπαρξη του άλλου.

Ολοκληρωμένος γάμος

Αυτή η κατηγορία γάμου μοιάζει πολύ με την περίπτωση (4), δηλ. με τον «ζωτικό» γάμο. Οι σύντροφοι συμμετέχουν ενεργά στη «συζυγική ζωή» σε κάθ’ επίπεδο. Σπανίως έρχονται σε σύγκρουση και δεν κρατούν κρυφά / ανέκφραστα επιθετικά συναισθήματα ο ένας για τον άλλον. Σε αυτήν την εκδοχή γάμου οι σύζυγοι ενδεχομένως μοιράζονται πολλές πτυχές της ζωής και της δραστηριότητας, δηλ. μπορεί να εργάζονται μαζί ή ν’ αναλαμβάνουν κοινές υποχρεώσεις ή να έχουν ίδιους φίλους κι ενδιαφέροντα ή χόμπι. Ο ολοκληρωμένος γάμος μοιάζει να περικλείει ακόμα πιο πολλά στοιχεία κοινής καθημερινότητας για το ζευγάρι από την προηγούμενη κατηγορία. Είναι οι «αυτοκόλλητοι», εκείνοι που κάνουν τα πάντα μαζί και νιώθουν γεμάτοι.

Αξιοπρόσεκτο υπήρξε το γεγονός ότι στην εν λόγω μελέτη των Cuber & Haroff μόνο 15% των ζευγαριών κατηγοριοποιήθηκαν στην κατηγορία του ζωτικού γάμου και μόλις ένα 5% στην κατηγορία του ολοκληρωμένου γάμου.

Χρόνια μετά από την παραπάνω μελέτη είναι σαφέστατα πολύ σημαντικό να κάνουμε εύστοχη χρήση των πληροφοριών και της κατηγοριοποίησης που ακολούθησε αυτής, μ’ έναν τρόπο ο οποίος να ενέχει μεγαλύτερη ευελιξία, έτσι ώστε να αποφεύγουμε τις γνωστές «ταμπέλες» που φαίνεται να «παγώνουν» τους ανθρώπους και τα ζευγάρια σε σχήματα, χωρίς να αφήνουν περιθώρια εξέλιξης ή και διαφοροποίησης εντός ενός ευρύτερου μοντέλου.

Μελέτες που έγιναν αργότερα έδειξαν ότι υπάρχουν πολλά ζευγάρια που – ανάλογα με τις εποχές ή τις περιστάσεις – μπορούν να εμφανίζουν στοιχεία από περισσότερες κατηγορίες γάμου και δεν εμπίπτουν αυστηρά σ’ έναν τύπο σχέσης / γάμου.

Επίσης, όλο και περισσότεροι άνθρωποι γίνονται δεκτικοί στην έρευνα, συζήτηση και συστηματική προσπάθεια με στόχο την αυτογνωσία και την ευτυχία.

Το ζητούμενο είναι σίγουρα η ισορροπημένη ζωή με χαρά.
Όμως είναι τόσο ρεαλιστικό, δημιουργικό, όσο και δημοκρατικό ν’ αναγνωρίσουμε τη διαφορετικότητα στην ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων και στις απαιτήσεις / προσδοκίες καθενός μέσ’ από μια επιλογή συντρόφου και τρόπου ζωής εντός γάμου.

Επιπλέον, είναι άκρως φυσιολογικό καθένας ν’ αλλάζει, δηλαδή να εξελίσσεται με τα χρόνια και την εμπειρία. Άρα είναι επόμενο ν’ αλλάζουν και τα δεδομένα και οι επιθυμίες κάθε ατόμου όσο μεγαλώνει.
Μια ουσιαστική πρόταση ίσως θα ήταν να υπάρχει συνείδηση κι ευθυκρισία κάθε στιγμή όπου ένας άνθρωπος προχωρά με μια επιλογή, όποια κι αν είναι αυτή η επιλογή που τον / την εκφράζει και τον / την γεμίζει.
Η ανοιχτή επικοινωνία, η συναίσθηση της πραγματικότητας και των αληθινών αναγκών ανάμεσα στα μέλη του ζεύγους υποστηρίζει σε κάθε περίπτωση / «τύπο» γάμου την ευτυχία, όπως καθένας την ορίζει και τη ζει τελικά.

Γιατί μάλλον είναι βέβαιο πως μαγικές συνταγές και μάλιστα «για πάντα ή για όλους» δεν υφίστανται…

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.